25.08.20, 21:27Fot. Lusssiya, via: Wikipedia CC 3.0

Tomasz Poller: Interwencja cerkwi rosyjskiej na Białorusi. Co może oznaczać zamiana Pawła na Beniamina?

Synod Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej ogłosił dziś, że „przyjął prośbę” metropolity mińskiego i zasławskiego Pawła i zwolnił go ze stanowiska zwierzchnika rosyjskiej cerkwi na Białorusi (Patriarszego Egzarchy Całej Białorusi). W kontekście ostatnich wydarzeń można domniemywać, że prośba poprzedzona została propozycją nie do odrzucenia.

Cerkiew prawosławna na Białorusi nie posiada dziś swojej autokefalii (czyli niezależności wobec innych hierarchów poza nią) i jest częścią Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej. Powszechną praktyką było dotąd powoływanie na jej zwierzchników duchownych spoza Białorusi, pochodzących z Rosji czy w ogóle innych terenów byłego ZSRR. Ustępujący egzarcha Paweł (nazwisko świeckie Gieorgij Ponomariow), Rosjanin urodzony w Karagandzie w Kazachstanie, zanim w 2013 roku trafił na Białoruś, pełnił funkcję metropolity riazańskiego i michajłowskiego. Teraz, po wyjeździe z Białorusi, mianowany został zwierzchnikiem metropolii kubańskiej na południu Rosji.

Przypomnijmy, że zaraz po wyborach na Białorusi prawosławny egzarcha, w ślad za Putinem, złożył gratulacje Aleksandrowi Łukaszence. Niedługo jednak potem, po ujawnieniu informacji o niezwykle brutalnej pacyfikacji protestów i torturach zastosowanych przez służby wobec zatrzymanych, odwiedził w szpitalu rannych i pobitych oraz przeprosił za swoje wcześniejsze gratulacje złożone dyktatorowi. W komunikacie egzarchatu napisano także, że metropolita Paweł oczekuje sprawiedliwego śledztwa w sprawie aktów przemocy popełnionych w trakcie akcji resortów siłowych. Choć w wielu gestach ze strony duchowieństwa zależnego od Patriarchatu Moskiewskiego dopatrywać się można politycznej gry, wydaje się, że za powyższymi deklaracjami i działaniami Pawła mogły stać po prostu chrystianizm i przyzwoitość.

Jak przypominają niezależne media białoruskie, „zsyłkę" metropolity Pawła do Rosji poprzedziły ostre słowa Alaksandra Łukaszenki który, występując na wiecu w Grodnie, zarzucił duchowieństwu różnych wyznań wtrącanie się do polityki. Prawosławny duchowny z Mińska,  Aleksander Szramko (pozbawiony prawa posługi duszpasterskiej za krytykę patriarchy Cyryla) podejrzewa, że rezygnacja metropolity Pawła, który potrafił mimo wszystko okazywać niezależność wobec władzy, została wymuszona. Z kolei inny duchowny, protojerej ojciec Fiodor Pownyj, kontrowersyjny i uważany za człowieka Łukaszenki proboszcz parafii Wszystkich Świętych w Mińsku (znanej od kilku lat z oficjalnych uroczystości z udziałem prezydenta Białorusi) skomentował wyjazd Pawła do Rosji bardzo krótko: "Modliłem się o to".

Najwyżsi zwierzchnicy cerkwi rosyjskiej wykonali wyraźny gest w stronę Łukaszenki. Warto dodac, że w przeciwieństwie do stanowiska zajętego przez byłego już metropolitę Pawła, który wskazał na władze jako winne przemocy, Święty Synod Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej w sposób zdystansowany wyraził „duszpasterską troskę konfliktem społecznym na Białorusi, który doprowadził do ofiar i cierpień”, mówiąc o przypadkach przemocy zarówno po jednej, jak i drugiej stronie oraz konieczności ścigania łamania prawa.

Nowym białoruskim egzarchą Białorusi zostanie obecny metropolita borysowski i marinogorski Benianim (świeckie nazwisko Witalij Tupeka). Warto zaznaczyć, że pochodzący z Łuninca w obwodzie brzeskim hierarcha, który za trzy tygodnie skończy 52 lata, zostanie pierwszym mieszkańcem Białorusi, który stanie na czele Egzarchatu Białoruskiego Patriarchatu Moskiewskiego, a więc podporządkowanej prawosławiu rosyjskiemu cerkwi na Białorusi. Znajdziemy na jego temat wiele, nieraz sprzecznych, opinii.

Przywołany już tutaj pop Aleksander Szramko, w wypowiedzi dla niezależnej białoruskiej gazety Nasza Niwa, postrzega wybór Beniamina jako zwycięstwo Łukaszenki:

„Moim zdaniem nie jest to najlepsza wiadomość. Jeśli spojrzeć na dzisiejszy białoruski kościół prawosławny, zobaczymy dwa symboliczne skrzydła. Z jednej strony biskup grodzieński Artemij, który poparł protesty, wielu innych młodszych księży, z drugiej - prorządowi biskupi. Metropolita Paweł oscylował gdzieś pomiędzy. Zatem wyznaczenie Beniamina to, powiedziałbym, jawne zwycięstwo Łukaszenki."

Opinia Szramki, uznawanego za "prawosławnego księdza postępowego" (co z lubością jakiś czas temu podchwyciły także poza Białorusią media lewicujące) może jednak być niemiarodajna i wydaje się nie do końca przekonująca, skoro czyni on zarzut z konserwatyzmu metropolity Beniamina:

"Jeśli chodzi o metropolitę Beniamina, jest to bardzo konserwatywny człowiek, bardzo rozmodlony. Wydaje mi się, że taka osoba będzie wykonywała czyjeś rozkazy szybciej niż ten sam metropolita Paweł."

Takie wnioskowanie wydaje się nieuprawnione. Jak będzie w rzeczywistości, trudno prorokować. Nie brak zresztą głosów wśród niezależnych i krytycznych wobec Łukaszenki mediów białoruskich które bardzo pozytywnie wypowiadają się o osobie metropolity jako "głęboko wierzącym człowieku modlitwy, ascecie, który nie goni za dobrobytem materialnym".

W tej samej zresztą Naszej Niwie znajdziemy opinię na temat Beniamina, którą podzielił się diakon Andriej Kurajew, prawosławny intelektualista z Rosji:

„Gratuluję wam: po pierwsze, od wielu, wielu lat metropolitą Białorusi został mieszkaniec waszego kraju, a nie wróg. To wspaniale. Po drugie, jest najinteligentniejszym ze wszystkich waszych biskupów. (...) Beniamin to człowiek, który nie został skażony żadnymi deklaracjami politycznymi. Był zaangażowany w budowę szkoły teologicznej, nie w sensie budynku murowanego, ale w tworzenie metodologii, przyciągania ludzi i studentów. Bardzo dobry i nieoczekiwany wybór. Cieszę się, że tak zdecydowano."

Diakon Kurajew równocześnie wypowiada się krytycznie o ustępującym Pawle:

"Wszystkie te jego tańce, najpierw gratuluje Łukaszence, potem cofa gratulacje, potem cofa odwołanie - wyglądało to bardzo nieprzyzwoicie. Paweł był na Białorusi bardzo obcym człowiekiem (...). Był obcy zarówno zwykłym ludziom, jak i białoruskiej elicie.”

Jednoznacznej opinii na temat metropolity Beniamina nie znajdziemy także na Biełsacie. Stacja przypomina, że duchowny wziął udział w konferencji „Prawosławna szkoła rosyjska: tradycje, doświadczenie, możliwości, perspektywy”, zorganizowanej w Rosji przez Fundację Russkij Mir. Ten sam Biełsat przypomina równocześnie o odprawianiu przez biskupa Pawła liturgii w języku białoruskim oraz wypowiedź o potrzebie duchowego wzmocnienia białoruskiego społeczeństwa i tożsamości narodowej Białorusinów.

Jak widać choćby z przytoczonych opinii, odpowiedź na pytanie o konsekwencje dzisiejszych decyzji jest bardzo trudna, szczególnie gdy chodzi o jednoznaczne wyrokowanie o prorosyjskości czy prołukaszenkowskiej opcji władz cerkwi białoruskiej. Co naprawdę oznacza personalna zmiana na stanowisku zwierzchnika białoruskiego prawosławia, pokaże najbliższa przyszłość.

Tomasz Poller

(wykorzystano: tut.by, nn.by, belsat.eu)

Komentarze

wicek2020.08.26 8:31
Nie mam zbyt wielkiego szacunku dla rosyjskiego prawosławia. Ale zaskakuje mnie ono coraz bardziej. Rosjanie są coraz bardziej religijni, cerkiew rosyjska robi dobrą robotę. I ta chrystianizacja Rosji właśnie podoba mi się najbardziej. Matka Boża powiedziała, że Rosja musi się nawrócić. I to się właśnie dzieje. Mam nadzieję, że kiedyś wrócą do kościoła katolickiego i to będzie początek nowej Rosji.
𝐔𝐖𝐀𝐆𝐀 ! 𝐊𝐑𝐄𝐌𝐋𝐎𝐖𝐒𝐊𝐈 𝐏𝐑𝐎𝐖𝐎𝐊𝐀𝐓𝐎𝐑 !2020.08.26 2:44
𝐑𝐀𝐃𝐙𝐈𝐒𝐙𝐄𝐖𝐒𝐊𝐈 - 𝐑𝐄𝐘𝐓𝐀𝐍(𝐎𝐖) - 𝐓𝐎 𝐀𝐆𝐄𝐍𝐓 𝐏𝐔𝐓𝐈𝐍𝐀 !!!
Jan Radziszewski2020.08.26 2:50
TY IDIOTO żYDOWSKI NIE BOISZ SIę NAWET BLISKIEGO SąDu A WIESZ DOBRZE GDZIE TRAFISZ + Ap 21:8 8. A dla tchórzów, niewiernych, obmierzłych, zabójców, rozpustników, guślarzy, bałwochwalców i wszelakich kłamców: udział w jeziorze gorejącym ogniem i siarką. To jest śmierć druga.
𝐑𝐀𝐃𝐙𝐈𝐒𝐙𝐄𝐖𝐒𝐊𝐈 yehowy katolik Kremla i2020.08.26 2:43
𝐎𝐅𝐈𝐂𝐉𝐀𝐋𝐍𝐀 𝐀𝐆𝐄𝐍𝐂𝐉𝐀 𝐊𝐎𝐌𝐔𝐍𝐈𝐒𝐓𝐘𝐂𝐙𝐍𝐄𝐉 𝐏𝐀𝐑𝐓𝐈𝐈 𝐂𝐇𝐈𝐍 𝐈 𝐒𝐏𝐔𝐓𝐍𝐈𝐊 𝐈𝐍𝐅𝐎𝐑𝐌𝐔𝐉𝐄 : 𝐒𝐙𝐂𝐙𝐄𝐏𝐈𝐎𝐍𝐊𝐀 𝐙 𝐊𝐑𝐀𝐉𝐔 𝐑𝐀𝐃 "𝐏𝐔𝐓𝐈𝐍𝐎𝐒𝐇𝐈𝐓𝟐𝟎" 𝐍𝐀𝐉𝐋𝐄𝐏𝐒𝐙𝐀 𝐍𝐀 𝐄𝐔𝐓𝐀𝐍𝐀𝐙𝐉𝐄 !
Jan Radziszewski2020.08.26 2:53
piałem ci wielokrotni ni wpisuj mojego nazwiska do swoich postów - wiesz dobrze gdzie będziesz po bliskiej już śmierci +++ Ap 22:15 15. Na zewnątrz są psy, guślarze, rozpustnicy, zabójcy, bałwochwalcy i każdy, kto kłamstwo kocha i nim żyje.
Jan Radziszewski2020.08.26 2:28
Bardzo bliski Sąd Ducha św może zmienić wiele w Cerkwi Moskiewskiej - Pouczenia Pan i Król nasz!! 22/ 23 VIII 2020 Oświecenie Sumień - ostatki ++ - Pytasz dziecko ( w duchu) ile umrze osób w Polsce podczas Prześwietlenia Sumień:) - Tak Panie Jezu. + Dużo, dziecko. - To i na świecie pewnie będzie dużo. +++ - Będzie to dużo w każdym kraju i narodzie chrześcijańskim:) (smutny uśmiech Pana Jezusa). Sługa, który zna wolę swego pana otrzyma większą chłostę. ++ Inaczej mówiąc ochrzczeni, którzy zostali wszczepieni w Mój Kościół a zlekceważyli Boże dary odpowiedzą za to surowiej niż muzułmanie czy inni innowiercy, poza tymi, którzy prześladują chrześcijan. Lecz i tam jest masoneria. + Ci zaprzedani szatanowi a wysoko umocowani nie umrą wtedy. ++ - Czy będzie tak, Panie Jezu, że będę szedł i widział zmarłych podczas Sądu na próbę? - Tak będzie, dziecko. Skupisz się na swoich grzechach i winach i Mej Miłosiernej Miłości, ale będziesz to wszystko widział i oglądał. ++++ - Ciekawi Cię, jednak, dziecko, ile osób umrze podczas Prześwietlenia Sumień. ++ Ludzie się będą bali wobec podanej liczby. Niech tak zostanie. Każdy Polak, który chodzi regularnie do Spowiedzi i do Komunii i ani jedna ani druga nie jest świętokradcza < tu w mniejszej części nieczytelny zapis „ 95 procent ma szansę na powrót do życia, ponowną szansę po Prześwietleniu Sumień”. 95 procent z wyżej wymienionych C.P>. Ale tak, będziesz i widział młode, ładne dziewczyny martwe bo własne ich grzechy wywołają w nich taki wstręt, że umrą. ++++ I cóż i będzie widać marność, młode ciała sposobne do rozkoszy cielesnej, do niczego już nieprzydatne:). < Pan Jezus uśmiechnął się tu do mojej myśli, niestosownej, bo pomyślałem w jakimś szybkim przebłysku, że jest coś takiego jak nekrofilia >. ++ - Ludzie się będą bali, że nastąpi koniec świata. ++ Czy mam wyprowadzać ich z błędu? - Poniekąd. ++ Będziesz mówił aby przygotowali się na spotkanie z Panem bo chwila jest bliska. I by nie lękali się, ale uniżyli serca. Niech czynią pokutę i żałują za grzechy z całego swego życia a zwłaszcza za zatajone przed spowiednikiem. Niech przepraszają za wszystkie uchybienia wobec Mnie w Przenajświętszym Sakramencie i w Komunii Świętej:)
ech...2020.08.26 0:28
troll produkujący się poniżej to naprawdę cholernie nieszczęśliwy człowiek
Po 11 ...2020.08.26 0:24
A bóg? Po której stronie jest? No i czy w ogóle jest po jakiekolwiek stronie prawosławnej? A może jest po stronie pochwobzykaczy? (piszę tak, bo się okazało, że katolicy, o zgrozo, bzykają się tylko w pochwę i to tylko (sic!) jedną)
Po 11 ...2020.08.26 0:25
Tak napisałem niejednoznacznie. Sorki. Nie chodzi, że wszyscy jedną. Chodzi o to, że każdy swoją, ale ciągle tylko jedną.
querty2020.08.25 23:33
gdyby w kościołach nie dominowały pieniądze...to może bym i uwierzyła w cały sens kościołów i religii....ale skoro diabelska mamona rządzi tymi instytucjami to może pochodzić od zła....religie pośrednio mordują, prześladują i wyzyskują
jp22020.08.25 23:13
Polacy dzielnie walczyli z Kościołem katolickim, gdy wspierał naszych zaborców.
Jan Radziszewski2020.08.26 2:31
nie udawaj mędrca BO W GóWNIE SIę ZAśMIERTNIESZ . +++ Zbliża się dla was ciężki czas. Zło widząc nawrócenie Polaków przypuści na was szturm/ Módlcie się teraz za tych co znajdą się w Prześwietleniu Sumień a nie będą wedle Mej Woli. Może umrzeć wielu młodych ludzi, którzy wzgardzili Bogiem/ WYRZEKANIE SIĘ ZŁYCH DUCHÓW i WYZNANIE WIARY - modlitwa na ten czas, zwłaszcza do Prześwietlenia Sumień Jak wielu wie Spowiedź generalna musi być przed Oświeceniem Sumień bo i po nie będzie tej zasługi co przed , a po drugie będzie to praktycznie niemożliwe bo księża mają przecież umierać z wycieńczenia podczas niekończących się spowiedzi milionów zapewne penitentów. Trudności się już zapewne zaczną gdy pojawi się Krzyż na Niebie, to znaczy wtedy będzie już na pewno niemało chętnych do Spowiedzi w tym generalnej. Czyli tylko do tego czasu. ++ A może to być już 14 września, pojawić się Krzyż na Niebie
AntySzwab2020.08.25 22:29
Car to nie bóg...!!!
Szybka Randka2020.08.25 21:59
Cześć- Zapraszam na nowy portal społecznościowy dla dorosłych! Znajdziesz tam osoby na szybkie sex spotkania lub na wyskok na imprezke! Wystarczy wejść aktywować konto i juz randkować! www.frircikvip.com.pl
jak pokazują trolle.....................2020.08.25 22:24
można dawać d...... Łubiance, można dawać d...... Czerskiej
prawosławny2020.08.25 21:46
Słava Isu Christu!
catholic2020.08.25 21:49
in saecula saeculorum. Amen
Jan Radziszewski2020.08.26 2:33
CO BUDIET Z TABOJ SąD BOżY BLISKO ++ Zbliża się dla was ciężki czas. Zło widząc nawrócenie Polaków przypuści na was szturm/ Módlcie się teraz za tych co znajdą się w Prześwietleniu Sumień a nie będą wedle Mej Woli. Może umrzeć wielu młodych ludzi, którzy wzgardzili Bogiem/ WYRZEKANIE SIĘ ZŁYCH DUCHÓW i WYZNANIE WIARY - modlitwa na ten czas, zwłaszcza do Prześwietlenia Sumień Jak wielu wie Spowiedź generalna musi być przed Oświeceniem Sumień bo i po nie będzie tej zasługi co przed , a po drugie będzie to praktycznie niemożliwe bo księża mają przecież umierać z wycieńczenia podczas niekończących się spowiedzi milionów zapewne penitentów. Trudności się już zapewne zaczną gdy pojawi się Krzyż na Niebie, to znaczy wtedy będzie już na pewno niemało chętnych do Spowiedzi w tym generalnej. Czyli tylko do tego czasu. ++ A może to być już 14 września, pojawić się Krzyż na Niebie