24.09.20, 12:16fot. vatican media

Najstarsze przekłady Ewangelii odkryte w Etiopii

Klasztor Abuna Garima w północnej Etiopii jest w posiadaniu najstarszego ilustrowanego przekładu Ewangelii. Jak sądzono do tej pory, kodeks pochodził z XI stulecia, jednak niedawne badania C-14 cofnęły datację manuskryptu o sześć wieków.

Rękopisy Abba Garima znajdują się w klasztorze mnichów ortodoksyjnych na północy Etiopii, ufundowanym prawdopodobnie już około VI wieku, chociaż później wielokrotnie spalony i refundowany, zwłaszcza w średniowieczu. Rękopisy te składają się z dwóch ilustrowanych kodeksów zawierających cztery Ewangelie napisane w języku etiopskim klasycznym. Do niedawna sądzono, że to dzieło pochodzi z XI w. Ostatnie badania cofnęły datację manuskryptu o sześć wieków.

Na temat tego odkrycia Radiu Watykańskiemu mówi jezuita ks. dr Rafał Zarzeczny, wykładowca na Papieskim Instytucie Orientale w Rzymie, specjalista w dziedzinie starożytnej Etiopii:

- „Rękopisy te w ostatnich latach zostały poddane badaniom radiowęglowym, które wykazały, że materiał, na którym spisano te kodeksy, pochodzi prawdopodobnie albo z końca IV wieku, albo z początku V wieku – wyjaśnia ks. Zarzeczny. – Być może jeden z rękopisów jest trochę młodszy, ale niewiele.“

Kodeksy zawierają bardzo bogate i charakterystyczne zdobienia. Znajdują się w nich wizerunki ukazujące czterech ewangelistów, jak i wiele innych, dodatkowych ilustracji i ornamentów, które bardzo przypominają manuskrypty syryjskie z tego samego lub z nieco późniejszego okresu, m.in. Rabbuli, który datuje się na koniec VI wieku. Warto również zaznaczyć, że w ilustracjach Abba Garima można znaleźć najstarsze przestawienie Świątyni Jerozolimskiej.

Rękopisy te znamy już od lat ’70 więc nie są one żadną nową sensacją, natomiast ważne są one dla nas ze względu na krytykę tekstu Pisma Świętego przełożonego na język klasyczny etiopski (jest to język starożytny, który możemy rozumieć jako „etiopską łacinę”). Już w okresie starożytnym ich obecność w tychże klasztorach w tak wczesnym okresie przede wszystkim potwierdza rozprzestrzenienie się cywilizacji chrześcijańskiej na rogu Afryki już w okresie starożytnym. Ważną rzeczą jest, żeby zauważyć, iż zarówno modele przekładu Pisma Świętego, jak i jego zdobienia swobodnie wędrują po świecie starożytnym, dużo bardziej niż nam to się mogło dzisiaj wydawać, myśląc wyłącznie w kontekście basenu Morza Śródziemnego.“

Ewangelie Abba Garima jednoznacznie potwierdzają, że przekład Pisma Świętego Nowego Testamentu na klasyczny język etiopski był gotowy już w V wieku, co czyni go jednym z najstarszych w historii.

 

Vaticannews.va/Eryk Gumulak SJ – Watykan

Komentarze

Janusze2020.09.25 8:37
VI wiek. A u nas 966 r. 400 lat za Murzynami.
jerz2020.09.24 23:24
do "sIIm" - co za bzdury wypisujesz.Gdzie znajdziesz w Ewangelii tekst mówiący o prześladowaniu homoseksualistów. Nie znajdziesz, bo nie ma.Nie prześladuje się człowieka homoseksualisty, tylko jego czyny homoseksualne określa się jako grzeszne, złe, niegodne człowieka, niezgodne z człowieka naturą. Dokładniej o tym mówi sam Pan Bóg, objawia nam, że takie czyny są obrzydliwością w Jego oczach. Dlatego homoseksualistom zaleca się wstrzemięźliwość seksualną z partnerem tej samej płci.
Siara2020.09.25 8:36
"Dokładniej o tym mówi sam Pan Bóg ..." Do Ciebie mówi? Jak Ty mnie zaimponowałeś w tej chwili.
Dam2020.09.25 8:56
Tak samo, jak golenie bokobrodów, noszenie ubrań z dwóch różnych tkanin i obsiewanie pola dwoma różnymi rodzajami zboża. Ale jakoś tych przepisów nikt nie przywołuje. Wybieracie sobie co wam z "Prawa Bożego" wygodne, a te niewygodne części ignorujecie.
sllm2020.09.24 21:52
tora i ewangelia to poszukiwanie i wzrastanie człowieka...to raczej lekcja niż słowo Boże...które każe prześladować homoseksualistów i innych odmieńców....prawdziwy Bóg nie prześladuje nikogo...prawdziwy i najmocniejszy jest Duch Święty...Jezus przy Niej to cienias, nawet nie miał swojej mocy tylko zapożyczał albo u Ojca (cuda) albo u Ducha Świętego 9odpuszczenie grzechów)
Hirek2020.09.25 8:58
Tora i Pismo Święte to nie żadne poszukiwania człowieka i żadne lekcje. To prawa nadane cywilizowanemu człowiekowi przez Boga w celu odróżnienia jego czynów od zwierzęcych instynktów. To człowiek wolną wolą wybiera czy będzie zachowywał się zgodnie z prawem bożym czy nie i po śmierci zostanie z tego rozliczony.
#info2020.09.24 12:40
Język gyyz (także: geez, ge'ez) – język z grupy etiopskich (etiosemickich), używany w królestwie Aksum w mowie i piśmie od IV wieku. Między XI a XIX wiekiem był to język literacki, obecnie jest jedynie językiem liturgicznym Ortodoksyjnego Kościoła Etiopskiego.
ladychapel2020.09.24 12:39
Ilustracje Polski - hegemona i hekatomby chrzescijanstwa - sa tam jakies ilustracje?
Anonim2020.09.24 13:31
Historii Polski nie znasz? Po co się błaźnić głupim komentarzem?
Po 11 ...2020.09.24 13:49
Tak. Już tam jest wzmianka, że "Polakom będą się kłaniać narody świta". No i jeszcze jest ten fragment: ታላቁ የፖላንድ ዳክዬ ጃሮስዋው cóż, wszystko jasne ....
Wszystkie drogi prowadzą do Prezesa!2020.09.24 13:53
PATHETIC KIKE!
Jan Radziszewski2020.09.24 17:45
żydzie aszkenazi - wiesz co cię wkrótce czeka Piekło raj waszego cezara /J 19,15) +++ "or -żyw. pł N. 996 +++ W tym czasie świat ludzi podzieli się na dwa obozy, ludzi Boga i ludzi upadłego Anioła. + W tym czasie nawróci się bardzo wiele żydów, muzułmanów, a także buddystów. + W tym czasie Małego Sądu Bożego, wielu ludzi zakończy swoje życie, gdyż nie wytrzyma obciążenia sumienia, które pokaże całą prawdę o nim samym. +++ Część ludzi, która jest oddana diabłu będzie jemu wierna, a część się nawróci, jednak wielu ogarniętych działaniem demona, zgładzi działanie Aniołów Bożej Sprawiedliwości. Ludzi zatwardziałym w złu, w tym wielu Chazarów, zostanie wtrącona do piekła. + Część z tych, która umarła z wrażenia, nawróci się nim umrze, tych Święty Michał Archanioł zaprowadzi do miejsca czasowej pokuty, do czyśćca.